Pas nadrynnowy a podrynnowy – różnice, funkcje i kiedy montować oba

Pas nadrynnowy kieruje wodę z połaci dachu do rynny, a pas podrynnowy odprowadza skropliny z membrany i chroni deskę czołową przed gniciem. Pełnią różne zadania, dlatego dopiero razem zapewniają pełną ochronę okapu przed wilgocią.

Spis treści:

1. Czym jest pas nadrynnowy, a czym podrynnowy? Różnice
2. Funkcje obróbek okapu – dlaczego są tak ważne?
3. Czy pas podrynnowy jest konieczny? Kiedy stosować oba?
4. Wymiary i materiały – z czego wykonuje się pasy rynnowe?
5. Prawidłowy montaż pasa nadrynnowego i podrynnowego krok po kroku
6. Jak zamówić pasy dopasowane do Twojego dachu?

Czym jest pas nadrynnowy, a czym podrynnowy? Różnice

Pas nadrynnowy leży nad rynną i zbiera wodę opadową z dachu, a pas podrynnowy leży pod rynną i przejmuje skropliny spływające po membranie. To najkrótsza definia różnicy między nimi.

Pas nadrynnowy, nazywany też fartuchem okapowym, to zagięta w kształt litery L listwa z blachy zakończona kapinosem. Montuje się go pod pokryciem dachowym, dzięki czemu woda z połaci trafia prosto do rynny. Pas podrynnowy mocuje się niżej, na desce czołowej, gdzie chroni ją razem z podbitką przed wilgocią.

Najłatwiej zapamiętać różnice w formie zestawienia:

Oba elementy należą do obróbek blacharskich okapu. Choć wyglądają podobnie, nie zastępują się wzajemnie i dopiero razem domykają cały tor spływu wody w strefie okapowej.

Zamów systemy rynnowe od Blachform.

Funkcje obróbek okapu – dlaczego są tak ważne?

Obróbka blacharska okapu zabezpiecza najbardziej narażony na wilgoć fragment dachu, czyli miejsce, w którym woda z całej połaci koncentruje się przed wejściem do systemu rynnowego. Każdy z pasów obsługuje przy tym inny rodzaj wody.

Pas nadrynnowy – woda opadowa

Pas nadrynnowy zabezpiecza strefę okapu przed podciekaniem wody pod pokrycie i kieruje ją bezpośrednio do rynny. Bez niego część wody, zwłaszcza przy silnym wietrze i intensywnym deszczu, cofa się pod pokrycie i zawilgaca konstrukcję.

Pas podrynnowy – skropliny z membrany

Pas podrynnowy obsługuje wodę, której na dachu nie widać. Pod pokryciem pracuje membrana dachowa, po której spływają skropliny z pary wodnej kondensującej w warstwach dachu. Pasy podrynnowe przejmują te skropliny i odprowadzają je do rynny, zamiast pozwolić im ściekać na deskę czołową i podbitkę.

Oba pasy pełnią też funkcję estetyczną. Zasłaniają łaty, końce krokwi i krawędź membrany, dzięki czemu linia okapu wygląda na wykończoną i równą. Co ciekawe, pasy nadrynnowe sprawdzają się również poza dachem, jako okapniki przy wykańczaniu tarasów i balkonów.

Czy pas podrynnowy jest konieczny? Kiedy stosować oba?

Pas podrynnowy nie jest wymogiem prawnym, ale dekarze traktują go jako standard wykonawczy i my podzielamy to podejście. Formalnie możesz z niego zrezygnować. Praktycznie nie warto, ponieważ żaden inny element nie odprowadzi skroplin z membrany poza konstrukcję drewnianą.

Brak pasa podrynnowego ma konkretne konsekwencje:

• skropliny z membrany latami ściekają na deskę czołową i stopniowo ją degradują,
• podbitka zawilgaca się i pojawia się na niej pleśń,
• w skrajnych przypadkach zacieki schodzą na elewację.

Pozorna oszczędność kilkuset złotych na obróbce kończy się więc wymianą elementów drewnianych, a to wydatek wielokrotnie wyższy.

Oba pasy zalecamy montować na każdym dachu skośnym z klasycznym okapem i rynnami, szczególnie przy modernizacji starego pokrycia. Starsze dachy często w ogóle nie mają pasa podrynnowego, więc remont to najlepszy moment, żeby uzupełnić ten element bez dodatkowych kosztów rozbiórki.

Wymiary i materiały – z czego wykonuje się pasy rynnowe?

Standardowa długość pasa nadrynnowego wynosi od 2 do 3 metrów, szerokość górnej części od 150 do 200 mm, a dolne zagięcie z kapinosem ma od 5 do 8 cm. Typowe odcinki handlowe mają 200 cm. Takie wymiary pasów nadrynnowych pozwalają oprzeć element na desce okapowej i wprowadzić go do rynny na właściwą głębokość.

Pasy nadrynnowe i podrynnowe wykonuje się przede wszystkim z dwóch materiałów:

• stal powlekana ocynkowana łączy sztywność z powłoką chroniącą przed korozją i promieniowaniem UV, dlatego jest najczęstszym wyborem przy pokryciach z blachy,
• aluminium nie koroduje nawet po zarysowaniu powłoki i jest lżejsze, sprawdza się więc tam, gdzie priorytetem jest maksymalna odporność na wilgoć.

Wymiary katalogowe nie zawsze pasują do konkretnego dachu, bo szerokość okapu, wysokość deski czołowej i typ rynny różnią się między budynkami. Dlatego w Blachform wykonujemy obróbki blacharskie na wymiar, w odcinkach do 6 m długości. Dłuższy odcinek to mniej łączeń, a więc mniej miejsc potencjalnej nieszczelności.

Prawidłowy montaż pasa nadrynnowego i podrynnowego krok po kroku

Kluczem do szczelnego okapu jest kolejność prac: najpierw pas podrynnowy, potem rynny, na końcu pas nadrynnowy. Montaż pasa nadrynnowego i podrynnowego przebiega w pięciu krokach:

1. Pas podrynnowy montujesz jako pierwszy, na etapie wykonywania pokrycia dachowego, jeszcze przed założeniem rynien. Mocujesz go do deski czołowej lub okapowej, a jego górną krawędź łączysz z membraną, aby skropliny miały ciągły tor spływu.
2. Rynny i haki rynnowe zakładasz po pasie podrynnowym, zgodnie z technologią wybranego systemu rynnowego.
3. Pas nadrynnowy montujesz przed ułożeniem pokrycia w strefie okapu, tak aby jego dolna krawędź weszła do rynny na około 1/3 jej szerokości. Głębiej nie trzeba, płycej nie warto, bo przy silnym deszczu woda może przelatywać za rynnę.
4. Membranę dachową wywijasz na pas nadrynnowy, nigdy nie zostawiasz jej luźno zwisającej do rynny. To odpowiedź na częste pytanie inwestorów: membrana nie ma wchodzić do rynny, ma leżeć na pasie, który poprowadzi skropliny dalej.
5. Wkręty samonawiercające rozmieszczasz w regularnych, gęstych odstępach, a kolejne odcinki pasów łączysz na zakład.

W większości systemów pas nadrynnowy montuje się przed rynnami lub równolegle z nimi, natomiast dokładna kolejność może zależeć od konkretnego systemu rynnowego. Jedno pozostaje stałe: pas podrynnowy zawsze idzie pierwszy. Jeśli kompletujesz odwodnienie dachu, dopasowane do obróbek systemy rynnowe znajdziesz w naszej ofercie razem z doradztwem przy doborze.

Prace przy okapie wymagają precyzji i pracy na wysokości. Jeśli nie masz doświadczenia dekarskiego, powierz montaż fachowcom, ponieważ błąd na tym etapie ujawnia się dopiero po miesiącach, gdy wilgoć zdąży już zrobić swoje.

Jak zamówić pasy dopasowane do Twojego dachu?

Najlepsze efekty daje zamówienie obu pasów na wymiar, na podstawie rzeczywistych pomiarów okapu: wysokości deski czołowej, szerokości rynny i kąta nachylenia połaci. Gotowe odcinki katalogowe wymagają docinania i częstszych łączeń, a każda dodatkowa szczelina to potencjalne miejsce przecieku.

W Blachform przygotujemy pasy nadrynnowe i podrynnowe dokładnie pod Twój dach, w kolorze dopasowanym do pokrycia i rynien. Wykonujemy gięcie blach na wymiar według podanych wymiarów lub szkicu.

Nasz zespół doradzi Ci telefonicznie lub mailowo, jak zmierzyć okap i które elementy będą potrzebne przy Twojej konstrukcji. Jeśli planujesz remont lub budowę dachu, skontaktuj się z nami przed zakupem materiałów, wspólnie dobierzemy komplet obróbek bez zgadywania wymiarów.