Porysowana blacha trapezowa – co robić, żeby rysa nie zamieniła się w rdzę?

Porysowaną blachę trapezową trzeba ocenić po głębokości rysy, a potem zabezpieczyć zaprawką albo wymienić arkusz. Rysa na świeżo ułożonym dachu wygląda niegroźnie, a mimo to stawia Cię przed decyzją: zamalować, zostawić, czy reklamować? W Blachform często spotykamy się z tym problemem. Dlatego pokazujemy, jak rozpoznać groźne zarysowanie, jak wykonać zaprawkę krok po kroku i kiedy naprawa przestaje mieć sens.

Skąd biorą się rysy na blasze trapezowej?

Większość zarysowań i zadrapań powstaje jeszcze przed zakończeniem montażu. Odpowiadają za nie uszkodzenia transportowe przy rozładunku, arkusze przesuwane po sobie, opiłki wbite w podeszwy butów, folia ochronna zdejmowana zbyt późno i cięcie blachy szlifierką kątową.

Szlifierka jest przy tym najgroźniejsza. Rozgrzane opiłki wtapiają się w lakier i tworzą ogniska korozji nawet kilka metrów od miejsca cięcia.

Te błędy montażowe omówiliśmy szczegółowo we wpisie o pięciu błędach przy montażu blachy trapezowej. Tutaj skupiamy się na tym, co zrobić, gdy uszkodzenie lakieru już jest.

Jak ocenić czy rysa na blasze trapezowej jest groźna?

Głębokość rysy blachy trapezowej odczytasz po kolorze jej dna, bo blacha powlekana to kilka warstw o różnych barwach. Od spodu leży rdzeń stalowy, na nim warstwa cynku (lub alucynku), następnie pasywacja i podkład, czyli cienkie warstwy poprawiające przyczepność farby, a na wierzchu powłoka poliestrowa o grubości 25 µm w wersji połysk lub 35 µm w wersji mat.

Barwa lakieru na dnie rysy oznacza otarcie wierzchniej warstwy, jasny podkład sięgnięcie pod lakier, srebrzysty metaliczny połysk odsłonięcie cynku, a ciemna stal lub rdzawy nalot przebicie wszystkich warstw.

Sprawdź też, gdzie leży rysa. Uszkodzenie na gładkiej połaci wysycha szybko, natomiast rysa przy wkręcie, w dolnej fali lub przy zakładzie ma stały kontakt z wodą i wymaga zabezpieczenia w pierwszej kolejności.

Czy każda rysa oznacza korozję blachy?

Nie, bo wąską rysę chroni otaczający ją cynk. Cynk ma niższy potencjał elektrochemiczny niż żelazo, więc w obecności wilgoci koroduje jako pierwszy i „poświęca się” za stal. Ten mechanizm, nazywany ochroną katodową, działa w promieniu kilku milimetrów od warstwy cynku.

Dlatego drobna rysa, nawet z odsłoniętym fragmentem stali, nie rdzewieje tak szybko, jak identyczne uszkodzenie zwykłej farby na nieocynkowanym metalu.

Szeroka rysa, otarcie na dużej powierzchni albo miejsce, w którym cynk został wypalony gorącym cięciem, pozostają bez osłony. Warstwa cynku zużywa się z czasem, tym szybciej, im dłużej rysa ma kontakt z wodą. Dlatego w Blachform doradzamy, żeby zaprawkę traktować jako regułę, a nie wyjątek, i wykonywać ją od razu po zauważeniu uszkodzenia.

Naprawa porysowanej blachy trapezowej krok po kroku

Producenci blach powlekanych opisują zaprawkę zgodnie: naprawiasz wyłącznie uszkodzone miejsce, nigdy całą powierzchnię. Potrzebujesz farby zaprawkowej w kolorze RAL Twojego pokrycia, drobnego papieru ściernego, odtłuszczacza i pędzelka zaprawkowego.

Pięć kroków zaprawki

1. Oczyszczenie: zmieć opiłki miękką zmiotką, umyj rysę wodą z łagodnym detergentem i osusz.
2. Usuwanie rdzy: jeśli pojawił się rdzawy nalot, przetrzyj go drobnoziarnistym papierem ściernym tylko w obrębie rysy i odpyl.
3. Odtłuszczenie: przetrzyj miejsce naprawy odtłuszczaczem, na przykład benzyną ekstrakcyjną lub denaturatem, i odczekaj do odparowania.
4. Podkład antykorozyjny: przy przebiciu do stali nałóż cienko podkład zalecany przez producenta blachy i pozwól mu wyschnąć.
5. Zaprawka: osłoń otoczenie rysy taśmą, a następnie pędzelkiem zaprawkowym nałóż cienką warstwę lakieru zaprawkowego dokładnie w linii uszkodzenia, bez zacieków.

Czego unikać przy malowaniu zaprawkowym

Malowanie zaprawkowe wykonuj na suchej, czystej blasze i w temperaturze podanej na opakowaniu farby. Unikaj lakieru w sprayu: mgła osiada na zdrowej powłoce dookoła i tworzy plamę o innym połysku, którą widać bardziej niż samą rysę.

Naprawione miejsce może z czasem różnić się odcieniem od reszty dachu, ponieważ oryginalny lakier naturalnie starzeje się pod wpływem promieniowania UV. To normalne zjawisko, nie wada.

Kiedy zaprawka nie wystarczy i co z gwarancją?

Zaprawka to zabezpieczenie antykorozyjne, a nie przywrócenie blachy do stanu fabrycznego. Gdy uszkodzenie obejmuje znaczną część arkusza, blacha straciła sztywność, w rysie pojawiły się wżery albo powłoka odchodzi płatami, naprawa punktowa nie ma sensu. Wtedy trwalszym rozwiązaniem jest wymiana pojedynczego arkusza, który w Blachform docinamy na wymiar pod długość Twojej połaci.

Sprawdź również, jak zarysowania traktuje gwarancja producenta. Karty gwarancyjne blach powlekanych zwykle wyłączają uszkodzenia mechaniczne powstałe przy transporcie, składowaniu i montażu, korozję od opiłków oraz cięcie tarczą ścierną. Jednocześnie wymagają, żebyś uszkodzenia i cięte krawędzie zabezpieczył.

Miejsce z zaprawką jest zwykle wyłączone z gwarancji, natomiast zaniechanie naprawy przy pierwszych oznakach rdzy może pozbawić Cię gwarancji na całe pokrycie. Zaprawka jest więc obowiązkiem, dlatego przed naprawą zajrzyj do warunków gwarancji swojego producenta.

Jak ograniczyć ryzyko rys na dachu z blachy trapezowej?

Najskuteczniejszym sposobem na uniknięcie zaprawek jest ograniczenie cięcia na budowie. Arkusze docięte na wymiar w zakładzie mają równe krawędzie i trafiają na dach bez kontaktu ze szlifierką, dlatego zachęcamy, by już na etapie zamówienia podać dokładne długości połaci.

Jeżeli planujesz nowe pokrycie lub wymianę pojedynczego arkusza, sprawdź blachy trapezowe w ofercie Blachform albo zamów arkusz blachy na wymiar w kolorze RAL dopasowanym do istniejącego dachu.

Jeśli nie masz pewności, czy Twoja rysa kwalifikuje się do zaprawki, czy do wymiany, prześlij nam zdjęcie uszkodzenia. Doradzimy, co zrobić i jaki materiał dobrać, żeby dach służył Ci bez ognisk korozji przez lata.